Η ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΥΛΛΑΙΩΝ ( 2010 -- 2020 )

 

                Η   ΔΕΚΑΕΤΙΑ   ΤΗΣ   ΕΝΩΣΗΣ   ΣΥΛΛΑΙΩΝ

                                               (  2010 – 2020  )

 

                     Η  Ένωση   Συλλαίων  κλείνει εφέτος  μια  δεκαετία.

      Ιδρύθηκε την άνοιξη του έτους  2010, μετά από την πρώτη συνάντηση των συμπατριωτών  μας  που έγινε στις 9 Μαϊου του 2009  στην  αίθουσα  του  ΚΕΜΙΠΟ  της  Νέας Ιωνίας.  Ήταν  η  πρώτη  φορά  μετά  το  1922  που  οι  Συλλαίοι  αποφάσισαν   να συγκεντρωθούν,  τελευταίοι  αυτοί  από  τους  Μικρασιάτες  που εδέησε επί τέλους να  αλληλογνωριστούν  και  να οργανωθούν  σε  σύλλογο.

      Η ανταπόκριση  των  συμπατριωτών  ήταν  αυθόρμητη, και αθρόα. Προσήλθαν  στην  πρόσκλησή  μας  Συλλαίοι  από  όλη  την  Ελλάδα ( Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Τρίπολη, Δράμα, Βέροια, Αριδαία  κ.α.) και  μίλησαν  αυθόρμητα  πολλοί με  έκδηλη  τη συγκίνησή τους, συγκίνηση που απεδείκνυε  την αγάπη  για  την μικρασιατική πατρίδα τους.  Μετά  από  3-4  μήνες  συνέπηξαν  σύλλογο  και  εξέλεξαν  το  πρώτο  Διοικητικό Συμβούλιο,  που  με  ελάχιστες  αλλαγές  εξακολουθεί μέχρι  σήμερα  να  κατευθύνει  τη  δράση   μας.   Στις 28-11-2009 έγινε  και η πρώτη  συγκέντρωση  Συλλαίων  της   Θεσσαλονίκης   στην αίθουσα  της  Εταιρείας  Μακεδονικών  Σπουδών. Η  συγκέντρωση  αυτή  επανελήφθη  την  επομένη  χρονιά σε  παραλιακό  κέντρο πλησίον του  Λαογραφικού Μουσείου ( όπου μας  ξενάγησε  η  Συλλαία  διευθύντριά του  κα  Ν. Μελίδου-Κεφαλά).

           Αυτήν  ακριβώς  τη  δεκαετή  δράση  του  κρίνουμε  σκόπιμο  να  την  ανακεφαλαιώσουμε  και  να  την  υπενθυμίσουμε  με  την  παρούσα  ανακοίνωσή  μας.

          Κύριος  σκοπός  του  συλλόγου  μας,  σύμφωνα  με  το  καταστατικό  του,  ήταν  η  ανάδειξη  της  ιστορικής  και  πολιτιστικής  σημασίας  της  Σύλλης και  η  ανασύνδεση  της  επαφής και  της  συναδέλφωσης των Συλλαίων μεταξύ  τους (πρώτης, δεύτερης  και  τρίτης  γενεάς).Τους  στόχους  αυτούς  το  Διοικητικό  Συμβούλιο  προσπάθησε  να  τους  εξυπηρετήσει  με  τις  διάφορες  δραστηριότητες  και  εκδηλώσεις  του (διαλέξεις, εορταστικές εκδηλώσεις, εκδρομές κ.λ.π.), μια  σύντομη  περίληψη  των  οποίων  είναι  η  εξής :

 

          Α.- Εορτή  κοπής  της  βασιλόπιτας

 

          Η  πρώτη  κιόλας  κοπή της βασιλόπιτας ( 3-2-2010 ) με αθρόα συμμετοχή  Συλλαίων  παρουσίασε εξαιρετική επιτυχία,  όπως  επίσης  και  όλες οι υπόλοιπες  τον Ιανουάριο  κάθε  νέου  έτους.  Πάντοτε  με  τη  συνοδεία  εκλεκτών  μουσικών  συγκροτημάτων (όπως  της  ορχήστρας  “Ρομάνα” του  Μαν. Καρπάθιου κ.α.) και  γνωστών  τραγουδιστών    μικρασιάτικης  μουσικής (όπως του Γρ. Νταραβάνογλου, της Ροδής Τομαρτζογκιούλ κ.α.). Αλλά  και οι Συλλαίοι  της  Θεσσαλονίκης εόρταζαν  και αυτοί   την κοπή  της  βασιλόπιτάς  τους   στις αρχές  κάθε  έτους.

 

          Β.- Διαλέξεις  και  ομιλίες.

 

         Προσπαθήσαμε  να  έχουμε  μία  εκδήλωση  κάθε  ένα ή ενάμιση μήνα  προσκαλώντας  επίλεκτους  ομιλητές,  με  θέματα  κυρίως  μικρασιατικού ή  γενικότερου  ενδιαφέροντος. Έτσι  δώσαμε  την  ευκαιρία  να  γίνουν  ομιλίες  και ενημερώσεις  με  διάφορα  θέματα.

     Ενδεικτικά   αναφέρουμε μερικές :

1) Προβολή μικρής κινηματογραφικής ταινίας που γυρίσαμε κατά την προσκυνηματική εκδρομή της Ένωσής μας στη Σύλλη τον Αύγουστο του 2010.

2)  Δύο διαλέξεις με θέματα καθαράς Συλλέϊκου ενδιαφέροντος (όπως η  ιστορία της Σύλλης, η  παλαίφατη μονή του Αγίου Χαρίτωνος κ.λ.π) από τον  Πρόεδρο της Ένωσης Συλλαίων.

3) Η θέση της γυναίκας στο Βυζάντιο (ομιλήτρια η καθηγήτρια κα Πόπη Λεοντίου). 

4) Η παραδοσιακή γυναικεία φορεσιά - ετέκτσε -της Σύλλης ( κα Γουήλ-Μπαδιεριτάκη),

5) Η σχολική εκπαίδευση στη  Σύλλη ( κ. Γιώργος Καλογιάννης) ,

6) Η ανατολίτικη μουσική  και τα ρεμπέτικα τραγούδια ( Παναγ. Κουνάδης),

7) Η  ταπητουργία και τα χαλιά της Σύλλης ( κα Λήδα Ιστικοπούλου),

8) Κρυφές ιστορίες των βυζαντινών εικόνων (Γ. Αρμπιλιάς) ,

9) Τα μικρασιατικά κεντήματα του Μουσείου Μπενάκη (κα Πολίτου),

10) Η δραστηριότητα του μητροπολίτη Σωτηρίου Πισιδίας στη  Μικρά Ασία ( κα Αναστ. Αρπατζή) ,

11) Ανάλυση  αποσπασμάτων  της  Ιλιάδας του Ομήρου (κα Μαίρη  Μαμελετζή),

12) Παρουσίαση έργου της συμπατριώτισσάς μας συγγραφέως  Αργ. Μαργαρίτη,

13) Μια επίσκεψη στη Σύλλη και τον ναό του  Αρχ. Μιχαήλ  συνοδεία βυζαντινής μουσικής ( Π. Παπαθεοφάνους )

14) Τα διαβόητα τουρκικά Αμελέ Ταμπουρου -Τάγματα Εργασίας ( Θ. Κοντάρας  και Τ. Σαλκιτζόγλου),  κ.α.

          Π α ρ ά λ λ η λ α   οργανώθηκαν ανάλογες εκδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη , όπως :

1) Ομιλία  με θέμα:  Καππαδοκίας Εγκώμιον ( καθηγητής Αθ. Καραθανάσης),

2) Το γλωσσικό ιδίωμα της Σύλλης ( Γ. Αλμπανούδης),

3) Η παραδοσιακή φορεσιά της Συλλαίας (Ν. Μελίδου-Κεφαλά) ,

4) Η σχολική εκπαίδευση  στη Σύλλη (Γ. Καλογιάννης) ,

5) Χοροί και τραγούδια της Σύλλης ( Σ. Καραγαβριηλίδου) ,

6) Άγιοι  και Εθνομάρτυρες Ικονίου ( Κ. Αγιαννίδης) κ.α.

 Σε όλες αυτές τις εκδηλώσεις  μετέβαινε στη συμπρωτεύουσα και ο Πρόεδρος της Ένωσης μας.

 

         Γ.-  Εορτή  του  Αγίου  Χαρίτωνος

 

     Είναι γνωστή  η  εορταστική πανήγυρις  που γινότανε  στην  παρακείμενη της Σύλλης ιστορική μονή του Αγίου Χαρίτωνος (Ακ-Μοναστιρ). Έναν  αιώνα μετά  την εγκατάλειψή του  από τους συμπατριώτες μας, τελευταίους  Έλληνες της Σύλλης,  αποφασίσαμε  να  ανανεώσουμε  τον  εορτασμό  αυτό. Έκτοτε κάθε χρόνο στις  28  Σεπτεμβρίου  τελείται  στο  γνωστό  βυζαντινό ναό  των Αγίων Ασωμάτων  της πλατείας  Θησείου ιερά  πανηγυρική  λειτουργία από τον  εφημέριο  του  ναού  αυτού συμπατριώτη μας αρχιμανδρίτη   Γαβριήλ  Παναγιωτίδη.  Η  προσέλευση  των  Συλλαίων  της  Αθήνας  είναι αθρόα. Ακολουθεί πάντοτε  εορταστικό γεύμα  σε  παρακείμενο εστιατόριο, όπου παρακάθηνται περισσότεροι από  100  συνδαιτυμόνες. 

 

                    Δ’-  Εκδρομές – Πολιτιστικές επισκέψεις

 

           Η  Ένωση  Συλλαίων πραγματοποίησε  δύο ( 2 ) προσκυνηματικές εκδρομές  στη  Σ ύ λ λ η,  τον  Αύγουστο του 2010  και τον  Σεπτέμβριο  του 2017.  Και οι δύο αυτές  εκδρομές ( σε  κάθε  μια  από τις  οποίες  συμμετείχαν  περισσότερα  από 50  άτομα ), είχαν  μεγάλη επιτυχία.  Ήταν  άκρως συγκινητική η συμμετοχή  στην πρώτη από αυτές δύο υπέργηρων  Συλλαίων  που  είχαν  γεννηθεί  στη   Σύλλη  πρό του 1924, (οι αδελφοί  Μιχάλης  και Άνθιμος Χριστοφορίδης).  Κατά την δεύτερη επίσκεψή μας τον Σεπτέμβριο του 2017 θα μας μείνει αλησμόνητη η ομιλία, μέσα στον ιερό Ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ,  του αιδεσιμοτάτου πατρός  Βησσαρίωνος, ειδικού απεσταλμένου  του εμποδισθέντος  από τις  Τουρκικές αρχές να προσέλθει    Οικουμενικού Πατριάρχη  κ.κ. Βαρθολομαίου.  Η εμπνευσμένη ομιλία του  μας  συγκίνησε  όλους.

                   Η  Ένωση Συλλαίων  πραγματοποίησε  και  πολλές  εκδρομές  σε αξιοθέατα  της  Ελλάδος,  όπως  στον Ορχομενό, τον Όσιο Λουκά της Βοιωτίας, στην αρχαία Νεμέα  και το Ναύπλιο, στην Τεγέα, στην αρχαία Μεσσήνη, στην Ανάβυσσο  και το  Σούνιο, στην Αρχαία Πέλλα  και την  Έδεσσα, στο Νέο Μουσείο των  Θηβών και τα Λεύκτρα, στη Μονή του Οσίου Μελετίου Κιθαιρώνος και το Πόρτο Γερμενό κ.λ.π. Σε  όλες αυτές τις  εκδρομές  μας  ξενάγησε  με εξαιρετικό  τρόπο η  κα  Μαίρη  Μαμελετζή,  η  οποία  συνόδευε πάντοτε  την  ξενάγησή  της  με  ένα  καλαίσθητο  επεξηγηματικό  φυλλάδιο  που διαμοιραζόταν  στους εκδρομείς.

         Στο πλαίσιο  των  εκδηλώσεων πολιτιστικού ενδιαφέροντος η Ένωση Συλλαίων  επισκέφθηκε διάφορα Μουσεία (Βυζαντινό, Μπενάκη κ.α.) καθώς και το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, όπου μας επιφυλάχτηκε μια εμπεριστατωμένη ξενάγηση από τον Δ/ντή του και σημαντικούς παράγοντες της δράσης του. Σημειωτέον ότι μια προγραμματισθείσα επίσκεψή μας στη Νέα Εθνική Βιβλιοθήκη, της οποίας διευθυντής  είναι ο συμπατριώτης μας Φίλιππος Τσιμπόγλου, ανεβλήθη επ’ αόριστον, λόγω της πανδημίας του κορονοϊού. Οι  Συλλαίοι της Θεσσαλονίκης  επεσκέφθησαν το Μικρασιατικό Μουσείο   του Κ. Νίγδελη στη  Σταυρούπολη καθώς και το Κέντρο Καππαδοκικών Μελετών και το  Καππαδοκικό  Μουσείο στη  Νέα  Καρβάλη  της  Καβάλας (του Καπλ. Ιωσηφίδη).

 

  Ε.-  Συμμετοχή  στις  εργασίες  αποκατάστασης  του ναού του Αρχαγγ. Μιχαήλ  

 

        Ήδη  από την πρώτη επίσκεψη μας στη Σύλλη  οι τοπικές αρχές  είδαν το ενδιαφέρον  μας για  την  μικρασιατική γενέθλια  μας  γη   και  κυρίως  για  τον  ναό  του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Αμέσως σχεδόν  επεδίωξαν  τη  συνεργασία  μας  προκειμένου  να  αποκαταστήσουν  το  ναό αυτό  και να τον  αναδείξουν  σε σημαντικό  αρχαιολογικό μνημείο. Επειδή διαγνώσαμε  τη  σοβαρότητα  των  επιστημόνων  που  είχαν  αναλάβει  το  έργο αυτό (όπως π.χ. ο Τούρκος  βυζαντινολόγος Μετέ Μιμίρογλου, ο οποίος μάλιστα είναι  ποντιακής  καταγωγής), Αποφασίσαμε  λοιπόν  να συνεργαστούμε  και   είχαμε  συχνές επαφές  μαζί  τους,   τόσο  στη  Σύλλη  όσο  και  στην  Αθήνα  και  τους  καθοδηγήσαμε  σε  πολλές  φάσεις  της  ανάδειξης  του ιστορικού  αυτού  βυζαντινού μνημείου.

                   Ο   Αρχάγγελος  Μιχαήλ  είναι  πλέον  μία  εξαιρετική  αναπαράσταση  χριστιανικού ναού,  στην αποκατάσταση του οποίου συνεισφέραμε ως  σύλλογος     με τις  γνώσεις  μας  και κυρίως  το μέλος του Διοικ. Συμβ. κα Ευλαμπία Μωυσόγλου με την προσωπική εργασίας της και με την  αμέριστη οικονομική συνδρομή της. Η συνδρομή αυτή περιέλαβε :

                   α)    την  αποστολή φωτογραφημένων  μεγάλων βυζαντινών εικόνων  για  το  τέμπλο,  καθώς και

                   β)  την αποστολή φωτογραφημένου  σε  ατλάζι αντιγράφου  του  περίφημου  πολυτελούς ( μεσαιωνικής εποχής ) παραπετάσματος  της  Ωραίας  Πύλης, το  οποίον  σώζεται  μέχρι  σήμερα  στο  Μουσείο  Μπενάκη.

     Ο  πρόεδρος  του  συλλόγου  βρισκόταν  σε  συνεχή  επαφή  με  τους  βυζαντινολόγους, διορθώνοντας κάποια λάθη  τους  και επεξηγώντας  τις  ελληνικές   επιγραφές  του ναού,   ενώ οι αδελφές Ευλαμπία και Άννα Μωυσόγλου  κατέβαλαν  τα  έξοδα  για τις  πολυτελείς αυτές  φωτογραφήσεις  και  εργάσθηκαν με ζήλο και αφοσίωση  για τον εντοπισμό τους στα διάφορα μουσεία και την  αποστολή  τους  στη  Σύλλη.  Η συμμετοχή μας αυτή  τεκμηριώνεται  σε  άρθρο  του  Προέδρου  της  Ένωσής  μας,  που  δημοσιεύτηκε  στη μνημειώδη  έκδοση του πολυτελούς λευκώματος “ Το Μουσείο της  Αγίας Ελένης” (αγγλική  και τουρκική  έκδοση).[1] Επίσης αναφέρουμε ότι  το Νοέμβριο του έτους 2016  ειδικό συνεργείο της τουρκικής τηλεόρασης  ήρθε  στην  Αθήνα και  πήρε  σχετική συνέντευξη  τόσο  από τον Πρόεδρο  της ‘Ενωσης  Συλλαίων  όσο  και  από  τον  αείμνηστο  συμπατριώτη  μας  Αντώνη  Εκμεκτζόγλου.

 

    ΣΤ.-  Η  έκθεση  για την αποκατάσταση του ναού  του Αρχαγγέλου   Μιχαήλ

 

       Εις  αναγνώρισιν  της  συμβολής  του  συλλόγου  μας  στην  ανάδειξη  του  ναού  του  Αρχαγγ.  Μιχαήλ  το  συνεργείο  των  Τούρκων  αρχαιολόγων  και των  αναστηλωτών  του  επεσκέφθη  την  Αθήνα  το  Δεκέμβριο  του  2013  και  οργάνωσε  στην αίθουσα του Συλλόγου Ιμβρίων της Αθήνας μια  έκθεση  των  εργασιών  και  φωτογραφήσεων  του  βυζαντινού  αυτού  μνημείου  της  Σύλλης.  Στην  έκθεση  αυτή παρέστη μάλιστα και  ο  ίδιος  ο τότε  Υπουργός  Εξωτερικών της  Τουρκίας  Αχμέτ  Νταβούτογλου (καταγόμενος μάλιστα από  ένα  χωριό  που απέχει  μόλις  2 χλμ  από  τη  Σύλλη)  ο  οποίος  και  μας  συνεχάρη  για  την  προσφορά  μας.

 

                    Ζ.- Παρουσιάσεις  Βιβλίων - Δημοσιεύσεις για τη  Σύλλη.

 

  Η  δράστηριότητα του Συλλόγου  μας  ευνοούσε  την  προβολή  δημοσιεύσεων  αναφερομένων  στη  Σύλλη, οι  οποίες   άρχισαν   να   πολλαπλασιάζονται,  αφού  υπήρχε  ήδη  συγκροτημένο  ένα  αναγνωστικό  κοινό  που  διψούσε  για  ο,τιδήποτε  αφορούσε  τη  μικρασιατική πατρίδα  μας. Έτσι  έγιναν από το σύλλογό μας  παρουσιάσεις των  εξής  βιβλίων,  σιλλιώτικου   ενδιαφέροντος :

 α) Νέλλης  Μελίδου -Κεφαλά, Πρόσφυγες από τη Σίλλη του Ικονίου

 β) Τάκη  Σαλκιτζόγλου , Η  Σύλλη του Ικονίου (β΄έκδοση)

 γ) Ναυσικάς  Ιεσσαί-Κασιμάτη , Αχ. Μικρασία, Σύλλη, η γή των γονιών μας

 δ) Σοφίας Καραγαβριηλίδου, Σύλλη Ικονίου, Μουσικοχορευτική Παράδοση

 ε) Κυρίλλου  Στ΄, Πατριάρχου Κων/πόλεως, Η Αρχισατραπία του Ικονίου.

     (η τελευταία αυτή παρουσίαση έγινε και στη Θεσσαλονίκη με τη φροντίδα

     του   αντιπροέδρου μας  Κ. Αγιαννίδη)

       Σε  όλες  αυτές τις  παρουσιάσεις  μίλησαν  αξιόλογοι  άνθρωποι  των  γραμμάτων  και του Μικρασιατικού  κόσμου.  Εξεδόθη επίσης  μια  βιογραφία του σπουδαίου  εκπαιδευτικού Αντωνίου  Καραντώνη  που δίδαξε  επί  30 σχεδόν χρόνια  στα σχολεία της  Σύλλης, και  την  οποίαν   έγραψε η  δισεγγονή του   κα  Ειρήνη Γαλανού  αξιοποιώντας και το υλικό  που έθεσε υπ’ όψιν της η  Ένωση  Συλλαίων.

       Αλλά και στο Μικρασιατικό τύπο παρατηρείται  για  πρώτη  φορά μετά το 1922  μια  σειρά  από άρθρα και μελέτες, όπως π.χ. για τη μονή του Αγίου Χαρίτωνος,για  το ναό του Αρχαγγ. Μιχαήλ, το πέτρινο γεφύρι της Σύλλης, το έθιμο της “αλαγιάς “ στη Σύλλη, γιατί ματαιώθηκε η δημιουργία  Νέας Σύλλης, τι περιλαμβάνει το μυθιστόρημα του  Ν.Βακαλόπουλου “ Ο Συλλαίος” που εκδόθηκε το 1909  κ.α. (βλ. τεύχη της εφημερίδας Μικρασιατική Ηχώ, Δελτίο του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, Μικρασιατικά Χρονικά κ.λ.π.).

       Στην  προβολή της ιστορικής και λαογραφικά αξιόλογης πατρίδας μας  σπουδαία είναι η προσφορά δύο συμπατριωτών μας : του Αλεξ. Οικονομίδη, που δημιούργησε και συντηρεί  στο  διαδίκτυο (Ιnternet) την ιστοσελίδα του συλλόγου μας  “Ενωση Συλλαίων”   καθώς και του πρώην αντιπροέδρου μας Γιώργου Μπαλόγλου, που τροφοδοτεί σχεδόν κάθε μήνα την ιστοσελίδα  “Νέα και παλιά της Σύλλης”.

 

                             Η.-  Ενίσχυση των δεσμών των συμπατριωτών μας.

 

       Εκείνο όμως που κυρίως  κατάφερε  η ίδρυση  και η δραστηριότητα του συλλόγου μας  είναι  η αλληλογνωριμία  των συμπατριωτών μας  σε  σχεδόν  πανελλήνια κλίμακα  και η ανάπτυξη  δεσμών  φιλίας  μεταξύ  τους,  ακόμα  και  συγγενών  που  μέχρι  τότε  αγνοούσαν  την  ύπαρξή  τους. Γνωρίστηκαν  ξαδέρφια  και  άλλοι  συγγενείς,  που  μέχρι  τότε  δεν γνώριζαν  παρά  τελείως  αόριστα   ο  ένας  την  ύπαρξη του  άλλου, συνδέθηκαν  και  δημιουργήθηκε  καινούργιο και  ζεστό  κλίμα  μεταξύ τους. Σε  τούτο  συνετέλεσε  και η πρωτοβουλία  των  γυναικών του συλλόγου  μας  να  καθιερώσει  συχνές  συναντήσεις με  αποκλειστικά  γυναικεία  συμμετοχή (απογευματινά  τέϊα,  επισκέψεις σε μουσεία  κ.λ.π.).

         Επίσης  πολύ συνετέλεσε  στις  σχέσεις  αυτές  η  ανακάλυψη  του    Λ η ξ ι α ρ χ ι κ ο ύ   Κ ώ δ ι κ α   της  Σύλλης, ο  οποίος  κυριολεκτικά  “κοιμόταν”  άγνωστος  στα  Γενικά  Αρχεία του Κράτους  και  του οποίου  επίσημο   αντίγραφο  υπάρχει  πλέον  στη  βιβλιοθήκη  του  συλλόγου  μας.  Πολλοί  Συλλαίοι  προσφεύγουν  και  αναγνωρίζουν  μέσα  από τις σελίδες  του ληξιαρχικού αυτού Κώδικα  διάφορες    εγγραφές  ληξιαρχικών  γεγονότων που αφορούν  τους  προγόνους  τους ( κυρίως  γεννήσεις  και βαπτίσεις), προγραμματίζεται μάλιστα μια έκδοση του Κώδικα αυτού. Δημιουργήθηκε επίσης  με  τις  φροντίδες  μας στα γραφεία του συλλόγου μας και μια μικρασιατικού ενδιαφέροντος βιβλιοθήκη, ακόμα  μικρή  βέβαια, την οποία  συμβουλεύτηκαν αρκετοί  ερευνητές.  

 

                                      Αγαπητοί  συμπατριώτες  μας  Συλλαίοι

 

        Αυτά  είναι  όσα  πεπραγμένα  αναθυμηθήκαμε  και  σας  εκθέτουμε  σήμερα.

       Δεν  είναι ίσως πολλά, ούτε  όλα  όσα θα  θέλαμε,  αλλά δεν  είναι και λίγα.

     Όλα  αυτά   έγιναν  με  τον  δημιουργικό  ζήλο  και  τον  ενθουσιασμό  που  κατείχε  όχι  μόνο  το  Διοικητικό Συμβούλιο, (που  παρέμεινε  σχεδόν  το  ίδιο  επί μία  δεκαετία ), αλλά  και  όλα  τα  απλά μέλη της  Ένωσής  μας. Ιδιαίτερα πρέπει να τονίσουμε τη συμβολή  του ταμία  μας Σιλβέστρου Παπάζογλου (που ήταν και ο υπεύθυνος των σχέσεών μας με όλα τα μέλη μας), του αντιπροέδρου μας Κωστή Αγιαννίδη (που είχε την πρωτοβουλία να αναρτήσει στη συμπρωτεύουσα αναμνηστική πλάκα στην οδό Σύλλης και να οργανώνει  στη Θεσσαλονίκη ετήσιο μνημόσυνο για  τους τεθνεώτας προγόνους μας),  αλλά και η συμβολή των τέως αντιπροέδρων μας Μανόλη  Σαρρηκωστή  (που μαζί με τον Πρόεδρό μας  επήγε το έτος 2012 στη Μικρά Ασία για την συνάντηση με  τον Πατριάρχη) και Γιώργου Μπαλόγλου (που μέχρι σήμερα βοηθάει σε ο,τιδήποτε χρειαζόμαστε στη Θεσ/νίκη), αλλά και του Δημοσθ. Μπλαζή, που επί δύο τριετίες ως μέλος του Διοικητ. Συμβουλίου  συνέβαλε ουσιωδώς στο έργο του συλλόγου μας.  Βεβαίως συνεχίζεται αμείωτος η  συμβολή των δραστήριων μελών του Δ.Σ. Γιάννη Γουναρίδη και Άννας Σπανού - Μουαμελετζή που πρωτοστατούν με ενθουσιασμό κατά στην οργάνωση και την πραγματοποίηση των εορταστικών εκδηλώσεών μας ( βασιλόπιτες, εορτές του Αγ.Χαρίτωνος  κ.α.).      

       Ι δ ι α ι τ έ ρ ω ς   όμως  πρέπει να τονιστούν  οι συγκινητικά πρόθυμες  χορηγίες  στις  οποίες  προέβαινε συνεχώς   συχνά  και εξακολουθεί να προβαίνει η εκλεκτή συμπατριώτισσά μας και  μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου κα Ευλαμπία  Μωυσόγλου. Η  Ένωση Συλλαίων της οφείλει  πολλά. Με τις αλλεπάλληλες  χορηγίες της  στο σύλλογό μας  αλλά και με  και τις δωρεές της προς τον ανακαινισθέντα ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στη Σύλλη, η Ένωσή μας επέτυχε  την  πραγμάτωση  των  σκοπών, που  η  ίδια είχε  τάξει  να  εξυπηρετήσει  με  το καταστατικό  της ίδρυσής της.  

   

                Αγαπητοί  μας  συμπατριώτες 

   

               Ευχόμεθα και επιδιώκουμε  η δραστηριότητα  αυτή  της  Ένωσής Συλλαίων  να συνεχιστεί  και  στο  μέλλον.

           Π ρ ο   π ά ν τ ω ν   όμως ελπίζουμε,  επιδιώκουμε  και ευχόμεθα  η αγάπη προς τη γενέτειρα των προγόνων μας να συνεχισθεί και  από τις  νεότερες γενεές.

 

                                        Αθήνα,   31  Μαϊου  2020

 

          Ο  ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                                   Η  ΓΕΝ.  ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

 

 

ΤΑΚΗΣ     ΣΑΛΚΙΤΖΟΓΛΟΥ                                     ΜΑΙΡΗ     ΜΑΜΕΛΕΤΖΗ

---

[1] . Ως γνωστόν οι  Τούρκοι  αποκαλούν εσφαλμένα  το  ναό αυτό  Αγία Ελένη

Κέρκυρα 31/8/1923

Ο βομβαρδισμός της Κέρκυρας από τους Ιταλούς στις 31-8-1923 ... και οι αναμνήσεις μιας Συλλαίας 4ης γενιάς, της Αλεξάνδρας Καλαϊτζόγλου:

31/8/1923...Μια από τις τραγικές στιγμές της Κέρκυρας μας και της μικρασιάτικης προσφυγιάς ήταν η επίθεση του ιταλικού φασισμού κατά της Κέρκυρας και ο βομβαρδισμός του Φρουρίου όπου φιλοξενούνταν 5000 Έλληνες πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής. Την ημέρα αυτή οι επιζήσαντες πρόσφυγες θα υποστούν το βομβαρδισμό των Ιταλών με δεκάδες θύματα.

Η γιαγιά μου τότε σε ήταν ηλικίας 10 ετών. Με τους με τους γονείς της μεγάλέμπορους χαλιών, μετέφεραν ελάχιστα πράγματα από τη Σύλλη του Ικονίου της Μ.Ασίας μέχρι την Κέρκυρα, όπως μια υπέροχη εικόνα της Παναγίας.. Ήλθε στην Κέρκυρα και ’ήξερε να γράφει μόνο ελληνικά! γιατί πήγαινε σε ελληνικό σχολείο. Δεν ήξερε ούτε ένα γράμμα τούρκικο. Γνώριζε τα πάντα για την αρχαία ιστορία μας και τον πολιτισμό μας και όλους τους θρησκευτικούς μας ύμνους. Γνώριζε εκτός από άπταιστα ελληνικά και γαλλικά ,να λύνει μέχρι και προβλήματα απλής μεθόδου των τριών κλπ. Στη Σύλλη του Ικονίου (Το ονόμασαν και μικρή Ελλάδα εκεί στο βάθη της Μ.Ασίας) χρησιμοποιούσαν και μία δική τους διάλεκτο τα συλλέλικα ,με βάση ,κατά τα 80% , τα αρχαία ελληνικά. Σήμερα σε πολλά μέρη της χώρας μας παλιοί πρόσφυγες δεν έχουν ξεχάσει αυτή την διάλεκτο.

Η γιαγιά μου στις 31/8/1923, την ημέρα επίθεσης των Ιταλών, βρισκόταν στο παράθυρο του δωματίου τους στο παλαιό φρούριο το οποίο έβλεπε προς την θάλασσα (παλιό λιμάνι).Μόλις άρχισε ο βομβαρδισμός από τον ιταλικό στόλο ,η μητέρα της και προγιαγιά μου Αδαμαντία ,ανέβηκε σε ένα σκαμνί για να ανάψει το καντήλι της εικόνας της Παναγίας γιατί τρόμαξαν. Δίπλα της κρατούσε το σκαμνί η γιαγιά μου. Από το ανοικτό παράθυρο πέρασε η ιταλική οβίδα και πήρε το κεφάλι της προγιαγιάς μου…..και αυτό μπροστά στα μάτια της γιαγιάς μου μου………το άλλο να πεις...... Ούτε η γιαγιά μου μας μιλούσε γι αυτό συχνά. Τα περισσότερα τα ξέρω από τον πατέρα μου..

Στο βάθος αριστερά μπαίνοντας στο νεκροταφείο της Γαριτσα, υπάρχει ο ξεχασμένος και φέτος τάφος τους..... Η μαρμάρινη πλάκα του, με τα ονόματα των 14 φονευθέντων προσφύγων θέλει να μας θυμίζει την μέρα αυτή.....αλλά δεν τα καταφέρνει..... Μπορεί τελικά να θεωρείται από την πολιτεία.... μια απολύτως προσωπική υπόθεση...του καθενός μας...Ίσως όμως και να μην είναι.... Ας μην περιμένουμε λοιπόν από την εκάστοτε πολιτεία.... Ας πάει ο καθένας που έχει εκεί δικό του άνθρωπο σε αυτόν τον ομαδικό τάφο να ανάψει ένα κερί..... Το δικό μου το άναψα... ΔΙΑΜΑΝΤΩ ΚΥΡΙΛΛΟΥ.... ήταν όμως πάλι και φέτος η μοναδική παρουσία.... Ελπίζω να είμαι λάθος......

[A sad recollection about 14 civilians -- including Sillean refugee Adamantia Kyrillou -- killed by Italian bombing on Corfu on 8/31/1923 ... as remembered by her great granddaughter Alexandra Kalaitzoglou.] 

DNA test(ing)

Πως και πόσο 'αναμείχθηκαν' οι Συλλαίοι πρόγονοι μας με τους Τούρκους γείτονες τους; Αυτό είναι ένα μεγάλο ερώτημα ... στο οποίο έδωσα φέτος μία τελείως εξατομικευμένη απάντηση, κάνοντας τεστ DNA και αναζητώντας Τούρκους 'συγγενείς' στα αποτελέσματα: προέκυψαν δύο 'υποψήφιοι', με τους οποίους και επικοινώνησα, ένας εκτός Τουρκίας "με πολλούς συγγενείς στο Ικόνιο και στην Σύλλη" και ένας στην Κωνσταντινούπολη "με παππού μυλωνά στο Ικόνιο"^ το αποτέλεσμα του τεστ μού τους βγάζει "πιθανούς πέμπτους εξαδέλφους", με "shared DNA" 0,18% και 0,11%, αντίστοιχα. Το πως προκύπτει αυτή η μακρινή συγγένεια αφήνεται στην φαντασία του καθενός, αυτό που θα ήταν πιο ενδιαφέρον για μένα και που σίγουρα δεν προκύπτει από τα υπάρχοντα δεδομένα ... είναι η ύπαρξη κάποιων μακρινών συγγενών που 'απέμειναν εκεί' μετά το 1922... Όπως και να έχει, το παρακάτω διάγραμμα αποτυπώνει τους πλησιέστερους εκ Σύλλης συγγενείς μου ... όπως αυτοί εντοπίζονται προς το παρόν ... μέσα από το πολύ μικρό δείγμα των ανθρώπων που κάνουν DNA test ... με την συγκεκριμένη εταιρεία (23andMe)...

Άγιος Χαρίτων: επισκέψιμος 'σύντομα'

Άνω αριστερά σε μεγέθυνση η ιστορική Μονή Αγίου Χαρίτωνος, στο κέντρο όπως/όσο φαίνεται στο google maps, νότια της Σύλλης (επάνω στο κέντρο) και δυτικά του Ικονίου (άκρη δεξιά): όπως φαίνεται, και όπως δείχνει το παρακάτω μήνυμα του αντιπροέδρου της Ένωσης Συλλαίων Κωστή Αγιαννίδη, η Μονή θα είναι, πιθανόν σε δυο χρόνια, προσβάσιμη στους επισκέπτες ... ύστερα από σχεδόν 100 χρόνια, καθώς τις τελευταίες δεκαετίες ήταν εγκλωβισμένη σε μεγάλη αεροπορική βάση.

ΜΗΝΥΜΑ ΚΩΣΤΗ ΑΓΙΑΝΝΙΔΗ, ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΝΩΣΗΣ ΣΥΛΛΑΙΩΝ

Αγαπητοί μου Συλλελήδες, σας δίνω ένα σύνδεσμο του Dropbox, όπου μπορείτε να δείτε και ν' αποθηκεύσετε τις 60 φωτογραφίες στιγμιοτύπων απ' το προσκύνημα της Εταιρείας Μεσογειακού Πολιτισμού στη Σύλλη την Πέμπτη 11η Ιουλίου.

https://www.dropbox.com/sh/dlkxzmjv3hhvpto/AABISrdWEpU2CCBQYEE1KPE2a?dl=0

Οι περισσότερες φωτογραφίες ανήκουν στον Επ. Καθηγητή Μικροβιολογίας του ΕΚΠΑ, Θ. Πιτταρά, καθότι στο προ διετίας ταξίδι μας είχα καταγράψει με τη μηχανή μου ό,τι μ' ενέπνευσε. Ευνοϊκή συγκυρία ευόδωσε την πρωτοβουλία της αρχηγού κας Αν. Αρπατζή -  Ξενάκη να καλέσει τον Καθηγητή Μιμίρογλου, ο οποίος ήρθε, μας ξενάγησε στον ΙΝ Αρχ. Μιχαήλ και στο Μουσείο της Σύλλης.

Σ' αντίθεση με την προ διετίας επίσκεψη δεν αισθανθήκαμε παρουσία φυλάκων. Είχε φαίνεται συνεννοηθεί ο Καθηγητής Μιμίρογλου, ο οποίος μας περίμενε εκεί.

Οι τρεις ιερωμένοι συμπροσκυνητές μας έψαλλαν δέηση και το τροπάριο των Ταξιαρχών χωρίς καμιά απολύτως ενόχληση ενδεδυμένοι κανονικά με το αντερί τους. Περιττό να σας περιγράψω τη συγκίνησή μου, η οποία είναι έκδηλη σε μια φωτογραφία, όπου κοιτώ προς τον Παντοκράτορα, το μοναδικό, ενδεχομένως, Παντοκράτορα της Μικράς Ασίας. Όλοι θαύμασαν την αρίστη κατάσταση του ναού και τη δυνατότητά του για άμεση τέλεση της Θείας Λειτουργίας ανά πάσα ώρα και στιγμή με μόνη προϋπόθεση τη μεταφορά των ιερών σκευών.

Η Σύλλη πανέμορφη, πεντακάθαρη και γραφικότατη ζέσταινε με την ατμόσφαιρά της την ψυχή και τη διάθεση. Στο Μουσείο ο Καθηγητής Μιμίρογλου μοίρασε σ' όλους τους 46 προσκυνητές το δίγλωσσο (τουρκικά- αγγλικά) βιβλίο του για το Μουσείο. Εκεί διαπιστώσαμε την έμπρακτη αναγνώριση προσφοράς στοιχείων από τον πρόεδρό μας, όπως αυτή απεικονίζεται και σε μια φωτογραφία όπου αναφέρεται ως πηγή το αρχείο του.

Ο Καθηγητής Μιμίρογλου μας συνόδευσε και στο γεύμα. Με τον Αμπντουλάχ Αζιμλί, ιδιοκτήτη του εστιατορίου Muderris, είχαμε γίνει φίλοι στο Facebook. Μου πρότεινε, χωρίς να γνωρίζει κάτι, να γνωριστούμε όταν επισκεφθώ τη Σύλλη. Στην απάντησή μου ήμουν πολύ συγκεκριμένος ότι αυτό θα γινόταν στις 11/7. Προσφέρθηκε να φιλοξενήσει την ομάδα των προσκυνητών στο εστιατόριό του. Οι συνεννοήσεις έγιναν πλέον με την κ. Αρπατζή. Όντως στην ευάερη ταράτσα του με θέα προς την ανατολική όχθη του χειμάρου κάτω από τέντες απολαύσαμε συλλελήδικες λιχουδιές και χαλαρώσαμε στους οντάδες του σε σημείο με βαρειά καρδιά να σηκωθούμε, για να συνεχίσουμε το ταξίδι μας.

Τα ευχάριστα, όμως, ήλθαν και κατά την αναμονή του γεύματος όταν ο Καθηγητής Μιμίρογλου μας ενημέρωσε ότι ανέλαβε την αναστήλωση της Ιεράς Μονής Αγίου Χαρίτωνος, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί σε 2 περίπου χρόνια. Έχει ήδη ολοκληρώσει τις εργασίες του σ' άλλους γειτονικούς του Ικονίου χώρους (Κίλυστρα, 1000+1 εκκλησιές, Λάρανδα - Καραμάν). Χάρηκε με την ιδέα μου η επόμενη εκδρομή μας να γίνει ακριβώς για να επισκεφθούμε όλους τους χώρους αυτούς, αφού, βέβαια, καταστεί επισκέψιμη η Ιερά Μονή Αγίου Χαρίτωνος.

Όλη αυτή η ωραία ατμόσφαιρα Πεντηκοστής, θα μου επιτρέψετε να γράψω, μέσα στην καρδιά μου μετριάστηκε απ' τη σκληρή πραγματικότητα ότι αφέθηκα να είμαι ο μόνος Σύλλελης προσκυνητής. Το αίσθημα αυτό επιδεινώθηκε απ' την άλλη πραγματικότητα. Στους συμπροσκυνητές υπήρχαν και κάποιοι φοιτητές. Το Φεβρουάριο αρνηθήκαμε τη συμμετοχή μας σαν Ένωση Συλλαίων Ελλάδος σε πρόγραμμα ERASMUS του πανεπιστημίου Ερμπακάν, που θα έδινε τη δυνατότητα σε Συλλελήδες φοιτητές 4ης και 5ης γενιάς να επιστρέψουν στη Σύλλη, να τη γνωρίσουν και να τη συνδέσουν με ευχάριστες αναμνήσεις της νεότητός τους. Ας μην αγνοούμε το γεγονός ότι απέναντι υπάρχουν κι άνθρωποι που επιθυμούν την επικοινωνία με τη Δύση, για ν' αντλήσουν στοιχεία, που θα τους βοηθήσουν να προοδεύσει η χώρα τους, πράγμα που επιθυμούμε διακαώς κι εμείς.

Όσοι ενδιαφέρεστε για το επόμενο ταξίδι ας αρχίσετε να εξοικονομείτε χρήματα. Στόχος είναι η εκδρομή να είναι αεροπορική διάρκειας 5-6 ημερών προς τα τέλη Ιουνίου (τέλος γενικών εξετάσεων εισαγωγής στα ΑΕΙ). Διαμονή στη Σύλλη μόνο με πρωινό κι ημερήσιες εκδρομές στους αρχαιολογικούς χώρους, που θα μας υποδείξει ο Καθηγητής Μιμίρογλου. Εάν, βεβαίως, υπάρχει και κάποια άλλη ευχάριστη εξέλιξη θρησκευτικού περιεχομένου, το πρόγραμμα θα εμπλουτισθεί. Επαναλαμβάνω ότι το προσκύνημα αυτό τοποθετείται σε 2 περίπου χρόνια από σήμερα.

Δρ Κων/νος Αρ. Αγιαννίδης
Αντιπρόεδρος ΔΣ

Η γιορτή του αγίου Χαρίτωνα (28/9), ήταν μια από τις μεγαλύτερες της Σύλλης, λέει ο Ιορδάνης. Δυο μέρες πριν, άρχιζαν τ' αμάξια να φέρνουν κόσμο από την Κόνια και τη Σύλλη. Πολλοί από τη Σύλλη έρχονταν πεζοί, φέρνοντας στον ώμο τα ψάθινα καλάθια τους, πλεγμένα από τους Τούρκους με καλάμια και κλαδιά από κλαίουσες και λυγαριές κι ήσαν γεμάτα προμήθειες. Αυτοί που έρχονταν από τη Σύλλη, θά' πρεπε να κατεβούν ως κάτω στο μοναστήρι με τα σκαλοπάτια, ενώ όσοι έρχονταν από την Κόνια με αμάξια, ο δρόμος τους πήγαινε ως κάτω στο μοναστήρι κι εκεί υπήρχαν σταύλοι για τα ζώα, κελλιά και διάφοροι άλλοι χώροι. Η εκκλησιά ήταν σκαμμένη στο βουνό και η γιορτή βαστούσε δυο μέρες. Βγαίνοντας από το μοναστήρι, αν πάρουμε το δρόμο που έρχονται τ' αμάξια από την Κόνια, αυτό το σημείο είναι περίπου η μέση του δρόμου Κόνιας - Σύλλης. 

(Από το βιβλίο της Ναυσικάς Ιεσσαί-Κασσιμάτη "Αχ Μικρασία! -- ΣΥΛΛΗ, Η ΓΗ ΤΩΝ ΓΟΝΙΩΝ ΜΑΣ, σελ. 96 (Βλέπε αμέσως προηγούμενη δημοσίευση.))

[A first announcement about the planned reopening of the historic Agios Hariton monastery near Sille and Konya (until recently inaccessible to visitors due to its proximity to a large airforce base that existed in the area). The announcement is part of a message (cited in its entirety) of the vice-president of the Sillean Union, Konstantinos (Kostis) Agiannidis, inspired by a 7/11/2019 visit to Sille and conversation with Professor Ilker Mete Mimiroglu ... to whom we are grateful, incidentally, for the correction to the monastery's location right below.]

"Αχ Μικρασία! -- ΣΥΛΛΗ, Η ΓΗ ΤΩΝ ΓΟΝΙΩΝ ΜΑΣ"

Έξω από τη Σύλλη, ήτανε τα τσάγια -- βουνά απ' όπου έτρεχαν νερά, καταρράχτες... (τσάγια, εξηγεί ο πατέρας, είναι λέξη τουρκική, που σημαίνει ποτάμια). Ήταν, λοιπόν, μια αγαπημένη μας διασκέδαση, να πάμε στα τσάγια. Παίρναμε τους μεζέδες μας και το ρακί -- ντόπιο ρακί που τό' φτιαχνε η κάθε Συλλαίικη οικογένεια και υπήρχε άφθονο -- το βάζαμε μέσα στα παγωμένα νερά πού' τρεχαν γύρω για να δροσίσει κι αρχίζαμε την κουβέντα που δεν ήταν άλλη, παρά ο εθνικός μας πόθος^ είχαμε έντονο εθνικό φρόνημα ... ακοίμητη εθνική συνείδηση ... σίγουρη αίσθηση καταγωγής μας απ' τους αρχαίους Έλληνες και τους Βυζαντινούς... Πιστεύαμε στην αναβίωση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, να γίνουμε δηλαδή πάλι κύριοι στο σπίτι μας, στον τόπο μας... μ' αυτές τις κουβέντες πιάναμε και το τραγούδι...

Αυτά τα άκουσε η συγγραφέας, Ναυσικά Ιεσσαί Κασιμάτη, από τον Συλλαίο πατέρα της Ιωάννη Ιεσσαί (1890-1987), δημοδιδάσκαλο Ικονίου (1908-1914) και μετέπειτα Δραπετσώνας, και μετέφερε αυτούσια (σελ. 27-28) στο πρόσφατα εκδοθέν βιβλίο της (ΑΡΜΟΣ, 2018). Αμέσως μάλιστα μετά το παραπάνω απόσπασμα παρατίθεται αυτούσιο ένα από τα πατριωτικά τραγούδια που τραγουδιόντουσαν στα τσάγια, το "Νά' μουν πουλί να πέταγα" από τον ΤΥΡΤΑΙΟ (1907) του Ιωάννη Σακκελαριάδη. Όλα αυτά ταυτόχρονα με τις πολύ καλές σχέσεις με τους εντόπιους Τούρκους, που κατά μία μάλιστα μαρτυρία -- του θείου της συγγραφέως Λεόντιου, αδελφού της επίσης Συλλαίας μητέρας της Ιωάννας Χατζηαρσλάνογλου (1898-2001) "εύχονταν να νικήσουν οι Έλληνες και όχι ο Κεμάλ" (σελ. 223).

Το βιβλίο είναι ολοζώντανο και εξαιρετικά καλογραμμένο, βασιζόμενο σε γραπτές και προφορικές μαρτυρίες των γονέων της συγγραφέως αλλά και άλλων συγγενών (όπως του ανηψιού του πατέρα της Ιορδάνη Τσιμπουκτσή). Συμπεριλαμβάνει επίσης ανέκδοτη αυτοβιογραφία του πατέρα της (σελ. 235-336), με συναρπαστικούς αντίλαλους της Ελληνικής Επανάστασης (241-243) και της Τουρκο-Αιγυπτιακής σύγκρουσης (246-247). Η συγγραφέας χειρίζεται εξίσου άνετα θέματα Ιστορίας και καθημερινής ζωής, και σίγουρα προσθέτει σημαντικές πληροφορίες στα όσα ήδη γνωρίζαμε για την Σύλλη. Για μένα η πιο σημαντική καινούργια πληροφορία ήταν η αρκετά λεπτομερής εξιστόρηση (σελ. 182-187) των αποστολών των Συλλαίων μαστόρων που αναχωρούσαν μετά το Πάσχα από την Σύλλη και επέστρεφαν "αρχές τ' Οκτώβρη" καθώς "τ' άη Δημητριού, το χιόνι τά' χε σκεπάσει όλα" ... έχοντας προηγουμένως επισκεφθεί γύρω στα τριάντα Τουρκοχώρια 'γύρω' από την Σύλλη για διάφορες εργασίες, φιλοξενούμενοι σε Τουρκικά σπίτια (όπου "τους έφτιαχναν τα καλύτερα φαγητά", και "τους έστρωναν τα καλύτερα στρώματα και παπλώματα"). [Στα χωριά αυτά υπήρχαν νωπές μνήμες από ονόματα όπως "Γεώργη ογλού Μεμέτ", "Νικόλα ογλού Αχμέτ" (σελ. 61).]

Η γιορτή του αγίου Χαρίτωνα (28/9), ήταν μια από τις μεγαλύτερες της Σύλλης, λέει ο Ιορδάνης. Δυο μέρες πριν, άρχιζαν τ' αμάξια να φέρνουν κόσμο από την Κόνια και τη Σύλλη. Πολλοί από τη Σύλλη έρχονταν πεζοί, φέρνοντας στον ώμο τα ψάθινα καλάθια τους, πλεγμένα από τους Τούρκους με καλάμια και κλαδιά από κλαίουσες και λυγαριές κι ήσαν γεμάτα προμήθειες. Αυτοί που έρχονταν από τη Σύλλη, θά' πρεπε να κατεβούν ως κάτω στο μοναστήρι με τα σκαλοπάτια, ενώ όσοι έρχονταν από την Κόνια με αμάξια, ο δρόμος τους πήγαινε ως κάτω στο μοναστήρι κι εκεί υπήρχαν σταύλοι για τα ζώα, κελλιά και διάφοροι άλλοι χώροι. Η εκκλησιά ήταν σκαμμένη στο βουνό και η γιορτή βαστούσε δυο μέρες. Βγαίνοντας από το μοναστήρι, αν πάρουμε το δρόμο που έρχονται τ' αμάξια από την Κόνια, αυτό το σημείο είναι περίπου η μέση του δρόμου Κόνιας - Σύλλης. [σελ. 96, κεφ. "Οι μαχαλάδες της Σύλλης" (σελ. 75-102)]

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κεφάλαια είναι "Η ζωή στο πατρικό της μάννας" (σελ. 119-176), με άφθονες πληροφορίες για την μαγειρική και την διασκέδαση της Σύλλης. Εκεί διαβάζουμε πως "οι γονείς δυο με έξι παιδιά, ο αδελφός του πατέρα με τη γυναίκα του, επίσης με έξι παιδιά, οι γονείς τους και η αδελφή τους, μια μεγαλοκοπέλλα ελεύθερη" (σελ. 145) χρειάζονταν, κάθε Σεπτέμβρη, έξι αρνιά και δυο αγελάδες, "για να περάσουν τις ατέλειωτες μέρες του χειμώνα με το κρέας τους" (σελ. 127). Συντροφιά τα χειμωνιάτικα βράδια τούς κρατούσαν ιστορίες του Ναστρεδίν Χότζα -- η συγγραφέας παραθέτει φωτοτυπία του εξώφυλλου (ΕΚΔΟΣΙΣ ΠΛΗΡΕΣΤΑΤΗ ΤΩΝ ΑΣΤΕΙΩΝ ΤΟΥ ΝΑΣΡ-ΕΔΔΙΝ-ΧΟΤΖΑ) βιβλίου που έφεραν από την Σύλλη -- και άλλα παραμύθια (όπως της "Χρυσής Ντουλάμπας", σελ. 137-142) και του "κόκκορα (σελ. 143-144) ... που διηγούνταν πολύ όμορφα, στα Τουρκικά, ο γείτονας τους ο Δανιήλ. [Αναζητείται ακόμη το ωραιότερο όλων παραμύθι, ο "Σαπατούρνταης" του θείου Λεόντιου, που όμως ... "όλοι το θυμόμαστε μέσες, άκρες και κανείς μας ατόφιο για να το καταγράψουμε"...] Ο απαραίτητος καφές έρχονταν σε πράσινους κόκκους από την Γιάφα που "καβούρντιζαν σε ειδική συσκευή φτιαγμένη από Συλλαίους σιδηρουργούς κι ύστερα τους άλεθαν σε μπακιρένιους μύλους ή ξύλινους πού' παιρναν μεγαλύτερη ποσότητα κι άλεθαν πιο εύκολα" (σελ. 158).

Ο λόγος της μάννας, πάλι για τα σινί. Εκτός από το σινί των 15 ατόμων που εξυπηρετούσε καθημερινά την οικογένεια, υπήρχε και μεγαλύτερο σινί των 25 ατόμων. Τεράστιο σινί ... έπιανε όλο το δωμάτιο. Τόσο μεγάλο σινί, συνεχίζει η μάννα, δεν υπήρχε άλλο στην περιοχή και δεν θυμάμαι, από που και πως το είχε φέρει ο πατέρας μου... Έρχονταν οι γείτονες μας -- αν είχαν γάμο ή γιορτή -- και τό' παιρναν. Τρεις, τέσσερεις άντρες έπρεπε να το κρατούν, για να το μεταφέρουν. [σελ. 149]

Ανάμεσα στις διάφορες ιστορικές αναφορές της συγγραφέως ξεχωρίζει αυτή στο βιβλίο "Πόσοι και ποιοι οι κάτοικοι της Μικράς Ασίας μετά την ανταλλαγήν" του Κωνσταντίνου Λαμέρα (1929), όπου διαβάζουμε (σελ. 215) ότι ήδη από το 1908 το σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης "Ελευθερία Ισότης Αδελφότης" που επιχείρησαν να υιοθετήσουν οι Νεότουρκοι αντικαταστάθηκε, κατά γενική απαίτηση και λαϊκή εξέγερση, από το "Ελευθερία Ισότης Δικαιοσύνη" ("Αδαλέτ" αντί "Ουχουβέτ")! Και πράγματι, ενώ οι σχέσεις των Ελλήνων της Σύλλης με τους εντόπιους Τούρκους περιγράφονται γενικά ως καλές (όπως άλλωστε και στα βιβλία των Τάκη Σαλκιτζόγλου και Νέλλης Μελίδου-Κεφαλά), ο ίδιος ο πατέρας της συγγραφέως γράφει ότι τα Τουρκόπουλα δεν έπαιζαν με τα Ελληνόπουλα (σελ. 117), και δεν τα συγχωρούσαν για την καταγωγή τους ("ακόμα, βρε γκιαούρη, μιλάς ελληνικά;" -- σελ. 122). [Ας σημειωθεί εδώ ότι ο Ιωάννης Ιεσσαί ήταν ο πρώτος δάσκαλος που τόλμησε να διδάξει Ελληνική Ιστορία στο Ικόνιο (σελ. 271-273), ενώ επιστρατεύτηκε (και ουσιαστικά απολύθηκε) λόγω διακριτικής αποθάρρυνσης χρήσης της Τουρκικής από τα Ελληνόπουλα (σελ. 280-283).]

Όλη τη μέρα της Λαμπρής, οι Συλλαίοι έριχναν γιορταστικές μπιστολιές, παρόλο που αυτό δεν άρεσε, βέβαια, στους Τούρκους. Οι πανηγυρικές μπιστολιές, ξεκινούσαν από την ώρα της Ανάστασης. Στη Σύλλη, λέει ο πατέρας, είχαμε για χωροφύλακα, έναν μαύρο από τα μέρη της Αιγύπτου, Σιδερή τον έλεγαν, που έτρεχε ολημερίς να βρει ποιοι έριχναν τις μπιστολιές, μα ποτέ δεν έβρισκε κανέναν. Όλη μέρα τραγουδούσαμε, ρίχναμε τουφεκιές, κάναμε ό,τι θέλαμε, δεν τους υπολογίζαμε, τα χρόνια εκείνα τους Τούρκους, λέει και η μάννα μας. [σελ. 182, κεφ. "Οι γιορτές στη Σύλλη και άλλα τινά" (σελ. 177-192)]

[Review of Nafsika Iessai Kasimati's "Oh, Asia Minor -- SILLE, LAND OF OUR PARENTS", published by ARMOS in Fall 2018 and based on oral and written testimonies by her parents, notably Ioannis Iessai (school teacher in Konya 1908-1914), and other relatives.]

Νέα Καρβάλη -- 22-4-2018

Ανάμεσα στα εκθέματα που είδαν οι Συλλαίοι κατά την επίσκεψη μας στην Στέγη Πολιτισμού Νέας Καρβάλης (22 Απριλίου 2018) ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίαζε η ακόλουθη 'προμετωπίδα':

Η 'προμετωπίδα' αυτή, δωρεά του αείμνηστου Μιχάλη Χριστοφορίδη, τοποθετημένη πάνω από την είσοδο μιας από τις αίθουσες του 'Μουσείου Καππαδοκίας' -- Στέγη Πολιτισμού Νέας Καρβάλης, που με τόσο μεράκι έστησε ο Καπλάνης Ιωσηφίδης με τους συνεργάτες του -- βασίζεται σε κείμενο του φιλόλογου Δημήτρη Αθανασιάδη (γραμμένο το 2002, πριν δηλαδή από την έκδοση των βιβλίων του Τάκη Σαλκιτζόγλου και της Νέλλης Μελίδου-Κεφαλά) και παρατίθεται παρακάτω:

Έξι (6 χιλιομ.) βορειοδυτικά του Ικονίου, κατά μήκος μιας κοιλάδας με κατεύθυνση από νοτιοανατολικά προς βορειοδυτικά και σε υψομ. 1100 μ. βρίσκεται κτισμένη η κωμόπολη Σίλλη. Σύμφωνα με την παράδοση στη Σίλλη είχαν μεταναστεύσει Έλληνες (7 οικογ. από τη Λακωνία) και κατ' άλλους από κατοίκους και χωριά της Λυκαονίας επί των ημερών του Σουλτάνου Αλαεδίν (13ος αι). Οι Έλληνες της Σίλλης μιλούσαν την Ελληνική. Το 1915 η Σίλλη είχε 1500 οικογ. από τις οποίες οι 900 περ. ήταν Ελληνικές. Το 1818-1819 πολλοί κάτοικοι της Σίλλης μετεγκαταστάθηκαν ως έμποροι και φοροεισπράκτορες του Τουρκικού κράτους σε διάφορες πόλεις της Τουρκίας (Ικόνιο, Νίγδη, Σμύρνη, Κων/νούπολη κ.α.). Το 1916 το Ικόνιο είχε 600 οικογ. από τις οποίες οι 400 κατάγονταν από τη Σίλλη. Εξ αιτίας της μεγάλης οικον. ευημερίας και ακμής της Σίλλης πολλοί κάτοικοι της κωμόπολης εξόδευσαν μεγάλα πλούτη για να κτίσουν μέσα στην χαράδρα ιδιωτικά κτίρια πολυδάπανα. Πριν από την ανταλλαγή οι Έλληνες ήταν περίπου 2.500-3.000. Οι κάτοικοι της Σίλλης ησχολούντο με το εμπόριο, την γεωργία και την ταπητουργία. Η οικογ. Βαγιανού είχε, σύμφωνα με την πληροφορία του κ. Μιχ. Χριστοφορίδη, 60-100 αργαλειούς (Ντεζιάκια). Περίφημα ήταν τα χαλιά της Σίλλης τα οποία στέλνανε στην Αμερική μέσω των εμπορικών αντιπροσωπειών της Κωνσταντινούπολης. Πολλοί επίσης ησχολήθηκαν με τους σιδηροδρόμους ως κρατικοί υπάλληλοι. Ο Αγιαννίδης έφτασε σε υψηλά διοικητικά αξιώματα (Υπ/ντής των Γαλλικών Σιδηροδρόμων γραμμής Κων/νούπολης - Αδριανούπολης). Η παιδεία άρχισε να οργανώνεται από το 1871 (Ελληνικό Σχολείο - Παρθεναγωγείο). Η Σίλλη είχε, κυρίως στην πλευρά του νοτιοδυτικού ορεινού όγκου που διασχίζει μικρό ποταμάκι, 60 υπόσκαφες εκκλησίες και λαξευμένα στους βράχους εκκλησάκια. Η μεγάλη Εκκλησία που μέχρι σήμερα σώζεται είναι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Γι' αυτήν την εκκλησία η παράδοση αναφέρει ότι κτίστηκε το 327 μ.Χ. από την Αγία Ελένη. Η Εκκλησία αυτή ανακαινίστηκε το 1823 και το 1886. Μια άλλη Εκκλησία που σώζεται και που βρίσκεται σε περίβλεπτη θέση στο βορειοδυτικό τμήμα του χωριού, απέναντι - βορειοδ. της μεγάλης Εκκλησίας είναι προφανώς ο Ναός της Παναγίας. Ο Ναός της Σίλλης έχει ακανόνιστο τρούλλο με κυλινδρικό τύμπανο που στηρίζεται πάνω σε 4 πεσσούς μεγάλων διαστάσεων, επιμήκους ορθογωνικής διατομής, όπως γράφει ο Γ. Δημητροκάλλης "οι σταυροειδείς εγγεγραμμένοι ναοί της Μ. Ασίας, που θυμίζουν τους επιμήκεις πεσσούς ή τους τοίχους των αρχαϊκών εγγεγραμμένων της βασιλικής Ελλάδος (Επισκοπή Κάστρου Σκύρου, Άγιος Μάμας Ποταμιάς Νάξου). Η μεσαία αψίδα του Ιερού έχει εξαιρετικά μεγάλο βάθος και καταλαμβάνει όλο το πλάτος της ανατολικής κεραίας, στοιχείο αναμφισβήτητης αρχαϊκότητας (Γ. Δημητροκάλλη: οι σταυροειδείς Ναοί της Μ. Ασίας, 1978, σελ. 55-66). Ο κ. Χριστοφορίδης Μιχ., συνταξιούχος Γεωπόνος, μας πληροφόρησε, ότι η Αγία Ελένη αφιέρωσε στο Ναό αυτό, που πιθανώς παλαιότερα να ήταν Βασιλική, δύο (2) χρυσοποίκιλτες κεντημένες για την ωραία πύλη κουρτίνες, οι οποίες σήμερα βρίσκονται στο Μουσείο Μπενάκη. (Φωτογραφίες και κείμενο Δημ. Αθανασιάδη, φιλολ. Θεσ/νίκη 28-3-2002.)